Bebeğinizi kucağınıza almaya hazırlanırken en tatlı telaşlardan biri şüphesiz isim seçmek. “Kulağa hoş gelsin ama anlamı da derin olsun,” dediğinizi duyar gibiyim. Son yıllarda hepimizde bir eskiye özlem, köklere dönüş var. Belki de bu yüzden Eski Türkçe kız isimleri modern ebeveynlerin en çok arattığı başlıklar arasında yerini aldı.
Eskiden isim, sadece bir sesleniş biçimi değilmiş; Türk kültüründe isim, kişinin kaderi (yazgısı) ve karakteri olarak görülürmüş. Yani kızınıza verdiğiniz isim, aslında ona bıraktığınız ilk ve en önemli manevi miras.
Gelin, tozlu tarih kitaplarını sizin için karıştıralım ve hem modern tınlayan hem de binlerce yıllık bir geçmişe sahip o büyüleyici isimlere yakından bakalım.
Gökyüzünden Gelen Işıltı: “Ay” ve “Gök” Kökenli İsimler
Eski Türklerde gökyüzü (Gök Tengri), sonsuzluğun ve kutsallığın mekanıydı. Bu yüzden kız çocuklarına verilen isimlerde gökyüzü, ay ve ışık teması her zaman başrolde olmuştur.
- Aylin: Listelerin vazgeçilmezi. Ayın çevresinde görülen o ışıklı daireyi, yani haleyi temsil eder. Etrafına ışık saçan, aydınlık bir karakteri simgeler.
- Belinay: Son zamanlarda çok popüler. İnternette “Peygamber çiçeği” dense de, asıl kökeni Türkçedir ve “Ayın göle yansıyan görüntüsü” gibi şiirsel bir anlama gelir.
- Gökçe: Hem göksel hem de “mavi gözlü, zarif” demek. Eğer kızınızın zarif ama bir o kadar da asil duruşlu olmasını istiyorsanız harika bir tercih.
- Umay: Favorilerimden biri! Türk mitolojisinin en önemli dişi gücüdür. Umay Ana, çocukları ve kadınları koruyan bereket tanrıçasıdır. Kızınıza bu ismi vererek ona manevi bir koruma kalkanı hediye etmiş olursunuz.
Doğanın Zarafeti: Çiçek ve Su İsimleri
Türkler göçebe yaşamları gereği doğayı bir tapınak gibi görmüşlerdir. Doğadaki her renk ve her ses, kız isimlerine ilham olmuştur.
- Ilgın: Su kenarlarında yetişen, rüzgarla salınan narin bir ağaççık. Aynı zamanda hafif esinti demek. Naif ruhlu kızlar için çok uygun.
- Pelin: Yayla çiçeği. Kokusu keskindir ve şifalıdır. Zorluklara karşı dayanıklı ve deva olan anlamına gelir.
- Duru: Su gibi berrak, içi dışı bir olan demek. Temiz kalpli ve dürüst bir karakter hayal edenler için.
- İlayda: Bir efsaneye göre “Su perisi” veya “Şehir güzeli” demektir. Kulağa çok modern gelse de kökleri derindir.
“Prenses” Değil, “Kahraman” İsteyenlere: Savaşçı İsimleri
Kız çocuklarına hep “narin, kırılgan” anlamlı isimler vermek zorunda değiliz. Tarihimizde kadınlar yeri geldiğinde devlet yönetmiş, yeri geldiğinde savaşmıştır. Eğer kızınızın güçlü, lider ruhlu ve tuttuğunu koparan biri olmasını diliyorsanız bu isimler tam size göre:
- Tomris: Tarihin bilinen ilk kadın hükümdarı! İskit Kraliçesi Tomris Hatun’un, Pers ordularını dize getiren o müthiş hikayesini bilirsiniz. “Demir” kökünden gelir ve bükülmez bir iradeyi temsil eder.
- Asena: Mitolojimizdeki yol gösterici dişi kurt. Sadece bir anne değil, zor zamanlarda topluma liderlik eden stratejik bir figürdür.
- Bilge: Göktürk kağanlarının annesi İlbilge Hatun’dan yadigar. Akıl, zeka ve devlet yönetme becerisini simgeler.
- Almıla (Almila): Yanakları elma gibi kırmızı olan güzel kız demek ama aynı zamanda savaşçı bir tınısı vardır.
A’dan Z’ye Seçilmiş Eski Türkçe İsim Önerileri
Hala karar veremediyseniz, işte sizin için seçtiğim, hem anlamı güzel hem de modern çağa uyum sağlayan o liste:
- Aybüke: Ay yüzlü, zeki ve güçlü kahraman.
- Bengi: Sonsuz, ölümsüz, kalıcı.
- Çağla: Gençlik, enerji ve tazelik.
- Derin: Bilgili, yüzeysel olmayan.
- Ece: Kraliçe, ulu kadın.
- İdil: Kır hayatını anlatan şiirsel aşk.
- Kayra: Tanrı’dan gelen iyilik, lütuf.
- Öykü: Hikaye, anlatı.
- Simge: İşaret, sembol.
Eski inançlara göre bir çocuğa “Bengi” ismini verirseniz ömrü uzun olsun istersiniz, “Umay” derseniz şanslı ve bereketli olsun istersiniz. İsim seçerken sadece kulağınıza hoş gelen melodiye değil, o ismin taşıdığı binlerce yıllık hafızaya da kulak verin.
Sizin favoriniz hangisi oldu? Yorumlarda fikirlerinizi ve yazımız hakkında tavsiyelerinizi bizlerle paylaşabilirsiniz.